Bilim insanları Samanyolu Galaksisi’nin ötesinden gelen gizemli kozmik ışın keşfetti

Bilim insanları Samanyolu Galaksisi’nin ötesinden gelen gizemli kozmik ışın keşfetti

CNN’in haberine nazaran, Utah’ın Batı Çölü’nde bulunan “Teleskop Dizisi” isimli kozmik ışın gözlemevi tarafından belirlenen parçacığa, Japon mitolojisindeki güneş tanrıçasından esinlenilerek “Amaterasu Parçacığı” ismi verildi.

Araştırmada, çıplak gözle görülemeyen atom altı parçacığın gücünün, bel hizasından ayak parmağına bir tuğla düşürmeye eş bedel tesir yaratabileceği açıklandı.

Parçacığın gücünün, şimdiye kadar gözlemlenen en güçlü kozmik ışın olan ve 1991’de tespit edilen “Aman Rabbim Parçacığı”dan (Oh-my-God-OMG) sonra ikinci sırada olduğu belirtildi.

Araştırmada, kozmik ışınlardan düşük güçlü olanların Güneş’ten yayıldığı lakin son derece yüksek güçlü az kozmik ışınların öbür galaksilerden ve Samanyolu Galaksisi dışındaki kaynaklardan Dünya’ya ulaştığı kaydedildi.

Araştırmanın muharrirlerinden Utah Üniversitesi fizik ve astronomi uzmanı Prof. Dr. John Matthews, yaptığı açıklamada, “Elinizi uzattığınızda, avucunuzun içinden saniyede bir kozmik ışın geçer lakin bunlar sahiden düşük güçlü parçacıklardır. Hakikaten yüksek güçlü kozmik ışınlar ise neredeyse her yüzyılda kilometrekare başına bir tane denk gelir. Bunlar asla elinizden geçmez.” sözlerini kullandı.

Teleskop Dizisi 700 kilometrekarede masa büyüklüğünde 507 dedektörden oluşuyor

Parçacığı yakalayan “Teleskop Dizisi”nin, 2008’de faaliyete geçtiği, 700 kilometrekarelik alanda pinpon masası büyüklüğünde 507 yüzey dedektöründen oluştuğu ve şimdiye kadar 30’dan fazla ultra yüksek güçlü kozmik ışın gözlemlediği belirtildi.

Teleskop Dizisi tarafından yakalanan parçacıklardan hiçbirinin 27 Mayıs 2021’de Utah’ta atmosfere çarpan “Amaterasu Parçacığı”ndan büyük olmadığı, 23 yüzey dedektörünü tetikleyen parçacığın 244 exa-elektron volt (244 Kentilyon elektron volt) gücünde olduğu vurgulandı.

Şimdiye kadar tespit edilen en büyük parçacık OMG’nin ise 320 exa-elektron volt olduğu kaydedildi.

Araştırmada yer almayan New York Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Glennys Farrar ise ultra yüksek güçlü bir kozmik ışının, şimdiye kadar yapılmış en güçlü hızlandırıcı olan “Büyük Hadron Çarpıştırıcısı (LHC)” üzere insan imali rastgele bir parçacık hızlandırıcıdan on milyonlarca kat daha fazla güç taşıdığını açıkladı.

Bu tıp parçacıkların oluşması için çok büyük boyutta LHC gibisi, doğal, çok yüksek manyetik alanlar gerektiğini vurgulayan Farrar, bu cinste oluşumların hayli ender olması ve oluşan ışınların da sonları bilinmeyen kainata dağılması nedeniyle Dünya’ya çarpma ihtimalinin çok düşük olduğunu kaydetti.

Dünya atmosferinin bu tıpta parçacıkların zararlarından insanları büyük ölçüde koruduğu lakin bunların nadiren de olsa küçük bilgisayar arızalarına sebep olabildiği belirtildi.

Yakalanan çok yüksek güçlü parçacıkların kaynağı tespit edilemedi

Yapılan araştırmalarda, yüksek güçlü parçacıkların kökenlerinin kesin olarak belirlenemediği, bunların kara delikler, gama ışını patlamaları ve “etkin galaksi çekirdeği” üzere cihandaki yüksek güç yayan gök cisimleri kaynaklı olabileceği kaydedildi.

Matthews, kaydedilen en büyük iki kozmik ışının “bir nevi rastgele” göründüğünü, yörüngeleri geriye yanlışsız izlendiğinde, kaynak olabilecek bölgelerde, bu çeşit parçacıkları üretebilecek yüksek güçlü hiçbir şeyin bulunmadığını vurguladı.

Matthews, bilhassa “Amaterasu Parçacığı”nın, Samanyolu Galaksisi’ni çevreleyen “Yerel Boşluk” olarak isimlendirilen boş uzay alanından geliyor olabileceğini belirtti.

Araştırma Science mecmuasında yayımlandı.

Yorum gönder